Verdienen als gratis fotograaf: het kan
Gratis fotograferen hoeft niet gratis te blijven. Met een backlink, duidelijke afspraken over rechten en een slimme opzet haal je er toch waarde uit.
Beste fotograaf,
Ik heb erover nagedacht en dit is het plan dat ik zou toepassen als ik gratis fotograaf was, wat ik overigens niet ben. Een paar dingen heb ik aangevuld met wat er juridisch bij komt kijken, want daar loopt het in de praktijk vaak mis.
Gratis foto met een tegenprestatie
Als iemand een gratis foto wil voor hun site, is dat prima.
Backlink naar jou
Spreek dan wel af dat ze bij gebruik van de foto terug linken naar jouw site: meer exposure voor jou en dus meer kans op klanten. Zet dat gewoon in een simpel contract of een korte mail, zodat het later geen discussie wordt. Vraag ook om een bronvermelding met je naam, bijvoorbeeld "Foto: jouw naam".
Houd je auteursrecht en leg het gebruik vast
Als maker heb je het auteursrecht op je foto's vanaf het moment dat je ze maakt. Dat hoef je nergens te registreren. Geef je een foto gratis weg, dan hoef je dat recht niet over te dragen: je geeft toestemming om de foto te gebruiken, een zogeheten licentie. Een licentie kan mondeling, maar schriftelijk is veel duidelijker. Schrijf op:
- waarvoor de foto gebruikt mag worden (alleen een website, ook sociale media, ook drukwerk);
- dat het auteursrecht bij jou blijft;
- de backlink of bronvermelding die je terug wilt;
- of de foto ook door jou gebruikt mag worden, bijvoorbeeld in je portfolio.
Het Ondernemersplein legt uit hoe auteursrecht, licenties en overdracht werken, ook als je met Creative Commons wilt werken.
Stockfoto's
Wil iemand een gratis foto van zichzelf of van hun hond, dan kan dat ook. Leg dan wel vast dat jij de rechten op de foto houdt, en vraag of ze een pose aannemen of iets vasthouden dat jij kunt gebruiken voor een ander project. Win-win: jij hebt een model, de ander een mooie gratis foto.
Daarnaast kun je de foto uploaden naar een stockfotosite zoals Shutterstock of een andere aanbieder. Zo verdien je mogelijk vaker aan één foto in plaats van maar één keer. Vooral als je goede foto's maakt, kun je zo extra inkomsten uit stockfotosites halen.
Gratis foto in opdracht
Stel je biedt jezelf aan op een platform als Fiverr als fotograaf die verschillende situaties kan vastleggen voor een opdrachtgever.
Wat nou als je dat gratis doet voor het model? Je meldt je aan op zo'n platform of een marktplaats en biedt aan om situaties die een opdrachtgever op de foto wil hebben (bijvoorbeeld voor gebruik op een website) vast te leggen tegen betaling van de opdrachtgever. Het model krijgt een gratis fotograaf die een paar mooie foto's maakt, en jij hebt je opdracht binnen.
Lees wel de voorwaarden van het platform. Daar staat welke rechten je aan de koper geeft en wat je zelf met de foto's mag doen.
Samengevat
- Vraag een backlink of bronvermelding als tegenprestatie.
- Houd het auteursrecht en verleen alleen een licentie voor een duidelijk omschreven gebruik.
- Leg toestemming van herkenbare personen schriftelijk vast.
- Lees de voorwaarden van elk platform of elke stocksite waar je foto's op zet.
Dat is het model dat ik zo snel kon bedenken voor fotografen die gratis willen werken en er toch iets aan willen overhouden. Wil je dat mensen je ook via Google vinden? Zorg dan dat je portfolio goed vindbaar is. Zie meer bezoekers op je website met foto's.
Veelgestelde vragen
Wie heeft het auteursrecht op een foto die ik maak?
Jij, als maker, vanaf het moment dat je de foto maakt. Je hoeft niets te registreren. Wil je dat iemand de foto mag gebruiken, dan verleen je een licentie. Alleen als je het auteursrecht verkoopt, moet dat schriftelijk.
Heb ik toestemming nodig van mensen die op mijn foto staan?
In veel gevallen wel. Het auteursrecht is van de fotograaf, maar het portretrecht ligt bij de afgebeelde persoon, die publicatie kan verbieden. Leg die toestemming daarom schriftelijk vast, en zeg erbij waarvoor je de foto mag gebruiken.